Namun, dalam tempoh dua minggu, ia mencetuskan bantahan daripada sultan serta kritikan meluas daripada penduduk dan ahli politik, sehingga membawa kepada campur tangan Perdana Menteri Anwar Ibrahim yang menggesa supaya rancangan itu dibatalkan.

FMT meneliti bagaimana isu ini memuncak, siapa berkata apa dan mengapa rancangan itu akhirnya tidak dapat diteruskan.

Reaksi sultan

Kontroversi bermula pada 8 Jan apabila kerajaan Selangor mengumumkan rancangan untuk memusatkan industri penternakan babi negeri itu di Bukit Tagar, Hulu Selangor, bermula pada 2030.

Pengerusi jawatankuasa infrastruktur dan pertanian negeri, Izham Hashim, berkata pemindahan ke sistem penternakan tertutup berkonsep sifar pelepasan di Bukit Tagar, meliputi kira-kira 202 hektar, akan memastikan industri penternakan khinzir diurus secara bersih dan sistematik tanpa menjejaskan alam sekitar atau keharmonian komuniti setempat.

Dua hari kemudian, pada 10 Jan, Sultan Selangor Sultan Sharafuddin Idris Shah dalam titahnya tidak bersetuju terhadap rancangan Bukit Tagar itu.

Baginda bertitah bahawa walaupun mengakui keperluan penternakan babi berskala kecil dan terkawal bagi memenuhi keperluan bukan Islam di negeri ini, operasi berskala besar adalah tidak perlu dan tidak sensitif, memandangkan umat Islam merupakan majoriti penduduk, lebih-lebih lagi jika terdapat kemungkinan operasi tersebut berorientasikan eksport.

Pada 12 Jan, Sultan bertitah bahawa kerajaan negeri tidak lagi akan memperuntukkan dana atau melabur dalam sebarang operasi penternakan babi dan mana-mana perniagaan berkaitan mesti dilaksanakan tanpa melibatkan dana negeri. Izham turut berkata pembaharuan lesen penternak tidak akan diluluskan sehingga mereka memindahkan operasi ke Bukit Tagar.

Menteri besar Selangor Amirudin Shari berkata keesokan harinya bahawa tiada dana atau tanah negeri akan digunakan, dengan semua tanah terlibat berada di bawah sektor swasta. Katanya, keutamaan segera negeri adalah menutup ladang babi tradisional dan mengalihkan industri ke arah kaedah penternakan moden yang diterajui sepenuhnya oleh pengusaha swasta.

Izham menggesa pengkritik melihat inisiatif itu sebagai penyelesaian jangka panjang demi kesihatan penduduk negeri, sambil menambah bahawa Bukit Tagar dipilih kerana kewujudan tapak pelupusan sampah di kawasan tersebut serta jumlah penduduk yang rendah.

Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Mohamad Sabu turut berkata kerajaan persekutuan tidak mempunyai masalah dengan rancangan itu, selagi kawasan berkenaan sesuai dari sudut alam sekitar dan pengurusan.

Bantahan dan kritikan semakin memuncak

Ketika itu, kritikan orang awam dan kontroversi mula tercetus daripada penduduk serta ahli politik.

Sinar Harian yang memetik Timbalan Ketua Penerangan PAS Selangor Nurul Islam Yusoff, mempersoalkan sistem sifar sisa yang sedang dibangunkan di Bukit Tagar, dengan berkata sistem sebegitu masih menyebabkan pencemaran bau melalui gas seperti ammonia dan metana. Beliau mencadangkan supaya operasi itu dipindahkan ke Pulau Ketam, yang majoriti penduduknya bukan Islam.

Pada 16 Jan, Sinar Harian turut melaporkan penduduk Felda di Hulu Selangor mengadakan protes, mendesak Sultan memaksa kerajaan negeri menghentikan pemindahan ladang babi ke Bukit Tagar, manakala 32 NGO Melayu-Islam menyerahkan memorandum kepada kerajaan negeri membantah projek tersebut.

Hujah utama mereka ialah kawasan itu, walaupun langkah berjaga-jaga diambil, tetap akan menyebabkan pencemaran di sekitarnya dan penduduk sekitar Bukit Tagar majoritinya Melayu-Islam.

Dari pihak penternak pula, Pengerusi Gerakan Perak Chek Kwong Weng menggesa Putrajaya merangka pelan nasional bagi pembangunan industri tersebut, dengan berkata kelewatan pembaharuan lesen, rancangan pemindahan yang tidak jelas dan perubahan peraturan yang kerap menyebabkan penternak keberatan untuk melabur dalam naik taraf atau penambahbaikan alam sekitar.

Oriental Daily melaporkan beliau berkata masalah yang dihadapi penternak ketika ini tidak timbul secara tiba-tiba, sebaliknya hasil daripada masalah struktur yang terkumpul selama bertahun-tahun, melibatkan pelbagai aspek seperti guna tanah, kelulusan lesen, peraturan alam sekitar dan bekalan pasaran.

Campur tangan perdana menteri

Isu ini memuncak pada 21 Jan apabila Ketua Penerangan PAS Ahmad Fadhli Shaari menegaskan dalam laporan Harakah bahawa efluen daripada ladang babi di Tanjung Sepat mengalir ke Selat Melaka.

Beliau mendakwa ladang-ladang tersebut membuang sisa tanpa rawatan yang betul atau pematuhan kepada peraturan dan menggesa campur tangan persekutuan. Keesokan harinya, Jabatan Alam Sekitar (JAS) Selangor berkata pegawainya diarahkan menyiasat dan mengesahkan dakwaan itu.

Pada 23 Jan, Anwar campur tangan dengan memberitahu kerajaan negeri supaya membatalkan rancangan Bukit Tagar dan mempertimbangkan lokasi yang lebih sesuai. Beliau berkata perkara itu, yang dibangkitkan dalam mesyuarat Kabinet, perlu diberi perhatian serius kerana ia melibatkan isu alam sekitar dan kebimbangan penduduk.

Pada hari yang sama, Lembaga Urus Air Selangor turut berkata ia telah mengenal pasti sisa pelepasan daripada kolam takungan beberapa ladang khinzir yang tidak lagi beroperasi sebagai punca berkemungkinan pencemaran di Tanjung Sepat.