Ahli Parlimen Beruas daripada DAP, Ngeh Koo Ham, mengakui manfaat cukai penggunaan berasaskan skop yang lebih luas itu seperti yang dinyatakan pakar, namun mengingatkan bahawa PH juga perlu mempertimbang keburukannya, khususnya kesan berpotensi terhadap inflasi.
“Bagi saya, kita mesti mengkaji sentimen rakyat. Tidak ramai yang benar-benar memahami sistem percukaian dan bagaimana hasil cukai itu disalurkan semula kepada mereka.
“Jika kajian mendapati kita telah sampai ke tahap di mana rakyat Malaysia mempunyai kefahaman sedemikian dan tidak keberatan membayar cukai yang lebih tinggi, maka saya fikir kita boleh mempertimbangkan GST,” katanya kepada FMT.
Beliau mengulas perkara itu susulan janji Barisan Nasional (BN) pada Ahad lalu untuk mendesak GST dikembalikan selepas PRU16. Skim cukai itu diperkenalkan oleh pentadbiran Najib Razak pada 2015 sebelum ditetapkan pada kadar sifar pada Jun 2018 selepas BN tewas dalam pilihan raya.
Pemansuhan GST merupakan antara janji utama PH menjelang PRU 2018 yang menyaksikan gabungan itu memenangi pilihan raya berkenaan.
Namun, memandangkan BN dan PH dijangka meneruskan kerjasama dalam PRU16, kesepakatan mengenai isu ini dilihat sukar dielakkan.
Ngeh berkata beliau secara asasnya menentang GST dikembalikan dalam masa terdekat, dengan memberi amaran bahawa ia boleh mendorong kenaikan harga barangan dan perkhidmatan melalui kesan rantaian.
Beliau mengakui pandangan pakar bahawa GST merupakan rejim cukai yang lebih cekap dan adil berbanding cukai jualan dan perkhidmatan (SST), selain mampu membendung pengelakan cukai serta meningkatkan hasil kerajaan dengan ketara kerana meliputi skop barangan dan perkhidmatan yang lebih luas.
Bagaimanapun, katanya, ini bermakna rakyat Malaysia perlu membayar cukai yang lebih tinggi.
Beliau turut merujuk kepada masalah kelewatan bayaran balik yang berlaku semasa pelaksanaan awal GST, yang disifatkannya berpunca daripada ketidakcekapan jabatan kerajaan dalam memproses tuntutan.
“Mereka yang terkesan oleh GST sebelum ini mungkin mahukan GST kembali kerana ia lebih adil, memandangkan ada pihak yang dahulunya membayar GST kini tidak terjejas oleh SST.
“Jika secara keseluruhan rakyat berpendapat GST adalah baik kerana ia membolehkan kerajaan mempunyai lebih banyak dana untuk dibelanjakan bagi tujuan dan program lain untuk mereka, maka saya akan menyokong apa yang dikehendaki rakyat,” kata bendahari kebangsaan DAP itu.
Sebaliknya, Charles Santiago menentang GST dikembalikan, dengan menyuarakan kebimbangan bahawa ia akan memberi kesan buruk dan memiskinkan kelas pertengahan Malaysia, yang digambarkan sebagai ‘tidak bergerak’ dari segi mobiliti sosial menaik dalam laporan Bank Dunia pada Februari lalu.
“Golongan pekerja sudah pun miskin, manakala kelas pertengahan juga sedang berdepan kesukaran. Golongan inilah yang akan paling terkesan sekiranya GST dihidupkan semula,” kata bekas Ahli Parlimen Klang itu.
“Anda berdepan sebuah masyarakat di mana hasil yang mendatar menjadi masalah besar, lalu anda menyerang golongan yang sedang menderita. Golongan kaya semakin kaya, manakala golongan miskin semakin miskin.”
Santiago berkata Putrajaya sepatutnya memperkenalkan cukai kekayaan, bermula dengan kadar rendah 1% dan dinaikkan secara berperingkat, dengan hasil kutipan disalurkan semula kepada golongan berpendapatan rendah dan sederhana.
Wakil DAP itu berkata, jumlah yang dibayar di bawah cukai kekayaan yang dicadangkan itu hanyalah ‘kecil’ bagi rakyat kaya, namun mampu memberi kesan besar apabila diagihkan kepada golongan berpendapatan rendah.
Sangkal dakwaan inflasi GST
Ahli ekonomi Yeah Kim Leng menolak amaran Ngeh mengenai risiko inflasi, dengan menyatakan tiada lonjakan sekali gus apabila GST diperkenalkan pada April 2015, malah indeks harga pengguna (IHP) menurun daripada 3.2% pada 2014 kepada 2.1% pada 2015 dan 2016.
Yeah dari Universiti Sunway berkata kenaikan IHP kepada 3.7% pada 2017 terutamanya didorong oleh peningkatan harga bahan api, bukannya faktor lain.
“Kebimbangan mengenai kesan rantaian dan lonjakan harga boleh dikawal melalui penguatkuasaan berkesan bagi mencegah pencatutan.
“Usaha memastikan bekalan barangan dan perkhidmatan mencukupi melalui peningkatan produktiviti, peluasan kapasiti dan pengurangan beban kawal selia boleh dipertingkatkan bagi mengekang inflasi,” katanya.
Yeah menegaskan semula bahawa GST adalah lebih ‘baik’ berbanding peluasan SST, memandangkan asas cukainya yang lebih luas, cukai pelbagai peringkat ke atas nilai tambah, serta pematuhan terbina dalam dan jejak audit.
Menurutnya, pengenalan semula GST selepas PRU16 merupakan jangka masa yang sesuai kerana perubahan sistem percukaian memerlukan perancangan dan persediaan awal melebihi setahun.
“Walaupun ketidaktentuan global mungkin meningkatkan bantahan awam dan risiko kepada ekonomi, pelaksanaannya masih boleh diteruskan sama ada dengan menetapkan kadar neutral hasil atau bermula dengan kadar yang lebih rendah bagi mengurangkan beban ke atas pengguna dan perniagaan.
“Kadar tersebut boleh diselaraskan dari semasa ke semasa selaras dengan keadaan ekonomi semasa dan keperluan fiskal, khususnya peningkatan perbelanjaan bagi keselamatan sosial dan kebajikan, mengambil kira populasi yang semakin menua serta jangkaan yang meningkat terhadap taraf hidup dan kualiti hidup yang lebih baik.”