Di Pameran Motor Antarabangsa Bangkok, wartawan automotif dari seluruh dunia berkumpul dan bertukar pandangan secara terbuka. Perbincangan di sini biasanya lebih jujur dan terus terang, tanpa kecenderungan kepada mana-mana jenama.
Antara topik paling hangat ialah lambakan jenama dan sub-jenama dalam kalangan pengeluar kereta China. Seorang editor automotif berpengalaman dari Turki memberi pandangan menarik: strategi jenama China tidak boleh dinilai dengan cara kita melihat pengeluar kereta tradisional.
Menurutnya, masyarakat dan syarikat di China memang sangat kompetitif sejak awal. Disebabkan itu, pengeluar kereta mereka menggunakan pendekatan pelbagai jenama bukan sekadar untuk pemasaran, tetapi sebagai strategi kewangan dan pengurusan risiko.
Struktur ini membolehkan syarikat mendapatkan lebih banyak akses kepada dana daripada kerajaan pusat dan juga kerajaan wilayah, sambil melindungi syarikat induk sekiranya ada jenama yang gagal.
Walaupun pengurus syarikat automotif China sering mengatakan strategi ini bertujuan membina identiti jenama, mengembangkan pasaran global dan bersaing dalam pasaran domestik yang tepu, mereka jarang menyentuh soal subsidi secara terbuka.
Peranan subsidi di sebalik lambakan jenama
Hakikatnya, subsidi kerajaan memainkan peranan besar dalam kewujudan begitu banyak jenama yang hampir bertindih. Bantuan ini datang dalam pelbagai bentuk, termasuk rebat kepada pembeli, pengecualian cukai jualan serta dana penyelidikan dan pembangunan.
Dianggarkan antara 2009 hingga 2023, kerajaan China menyalurkan kira-kira USD231 bilion (RM906 bilion) kepada sektor kenderaan tenaga baharu.
Contohnya, sebuah syarikat automotif di Wuhan melaporkan keuntungan bersih 434 juta yuan bagi salah satu sub-jenamanya dalam tempoh tujuh bulan pertama 2025. Namun, sebenarnya 642 juta yuan daripada jumlah itu datang daripada subsidi kerajaan. Tanpa bantuan itu, jenama itu sebenarnya rugi.
Persaingan antara wilayah
Persaingan untuk mendapatkan subsidi bukan sahaja berlaku antara jenama, tetapi juga antara wilayah dan bandar di China. Kerajaan tempatan melabur besar dalam syarikat ‘jaguh’ masing-masing bagi menjaga pekerjaan dan kestabilan ekonomi.
Ini mendorong syarikat melancarkan lebih banyak jenama baharu kerana setiap satu berpotensi membuka peluang mendapatkan dana tambahan daripada kerajaan tempatan.
Dalam masa sama, strategi ‘firewall’ digunakan: mana-mana jenama yang gagal mencapai sasaran akan ditutup tanpa teragak-agak. Jika sub-jenama menanggung kerugian besar, syarikat induk boleh menamatkannya tanpa menjejaskan jenama utama.
Fasa penapisan semakin ketara
Kini, industri ini memasuki fasa penyusunan semula. Banyak jenama baharu yang muncul dalam beberapa tahun kebelakangan ini mula diuji dari segi keuntungan.
Apabila pasaran mula perlahan dan subsidi dikurangkan, dijangka puluhan sub-jenama akan disingkirkan. Hanya yang benar-benar berdaya saing akan kekal, manakala yang rugi akan ditutup tanpa menjejaskan keseluruhan syarikat.
Dalam pasaran yang margin keuntungannya sangat tipis, hanya segelintir pengeluar mampu mencatat keuntungan. Struktur pelbagai jenama ini membolehkan syarikat besar mengejar peluang pertumbuhan dan dana secara agresif, sambil mengawal risiko kegagalan.
Pada masa sama, dasar subsidi juga mula berubah. Jika sebelum ini lebih memihak kepada syarikat berkaitan kerajaan, kini bantuan akan lebih tertumpu kepada syarikat yang benar-benar menguntungkan, termasuk yang dimiliki swasta.
Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili FMT.